Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1836 roku
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Rodzaj | wybory prezydenckie | ||
Data przeprowadzenia | 4 – 23 listopada 1836 (głosowanie powszechne) | ||
Podstawa prawna | |||
Głosowanie | |||
| |||
| |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/ElectoralCollege1836.svg/220px-ElectoralCollege1836.svg.png)
Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1836 roku – trzynaste wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych. Na urząd prezydenta wybrano Martina Van Burena, a wiceprezydentem został Richard Johnson.
Kampania wyborcza
W wyborach odbywających się w 1836 po raz pierwszy na scenie politycznej pojawiła się Partia Wigów[1]. Nie byli oni jednak jeszcze wówczas silną formacją – stanowili koalicję środowisk, które w latach 1828 i 1832 zapewniły zwycięstwo Jacksonowi, jednak niezadowolonych z jego późniejszej polityki[1]. W skład wigów wchodzili m.in. fiskalni konserwatyści (zwolennicy utrzymania Banku Stanów Zjednoczonych)[1], przeciwnicy okólnika o bilonie (rozporządzenie prezydenta, regulujące sprzedaż ziemi państwowej jedynie za kruszec, a nie za walutę)[2], Narodowi Republikanie i antymasoni[3]. Wigowie byli na tyle niezorganizowaną partią, że wystawili w wyborach trzech kandydatów: Williama Henry’ego Harrisona, Daniela Webstera i Hugh White’a, licząc że żaden z kandydatów nie uzyska większości i wyboru dokona Izba Reprezentantów[4]. Odchodzący prezydent Andrew Jackson jeszcze w 1835 roku zarekomendował, aby jego następcą został dotychczasowy wiceprezydent Martin Van Buren[2]. Partia Demokratyczna udzieliła nominacji Van Burenowi, który miał startować z Richardem Johnsonem[2]. Kampania obfitowała we wzajemne obrzucanie się inwektywami – Van Buren był nazywany „pełzającym płazem” i był pomawiany o bycie pozamałżeńskim synem Aarona Burra[2]. Generała Harrisona przedstawiano natomiast jako nieudolnego żołnierza, nazywając go „bohaterem 40 klęsk”[2].
Kandydaci
Partia Demokratyczna
-
Martin Van Buren -
Richard Johnson -
William Smith
Partia Wigów
-
William Henry Harrison -
Daniel Webster -
Hugh White -
Francis Granger -
William Mangum -
John Tyler
Wyniki głosowania
Głosowanie powszechne odbyło się w dniach 4 – 23 listopada 1836 roku i wzięło w nim udział 1,5 mln osób[5]. Van Buren uzyskał poparcie 50,8% wobec 36,6% dla Harrisona[5]. Hugh White uzyskał 9,7%, a Daniel Webster 2,7% poparica[5]. Ponadto, nieco ponad 1000 głosów oddano na niezależnych elektorów, głosujących na innych kandydatów[5]. Frekwencja wyniosła 57,8%[6]. W głosowaniu Kolegium Elektorów (zatwierdzonym 10 lutego 1837[7]) Van Buren uzyskał 178 głosów, przy wymaganej większości 148 głosów[8]. Harrisom otrzymał 73 głosy, Hugh White 26 głosów, Daniel Webster – 14, a William Mangum – 11[8]. W głosowaniu wiceprezydenckim najwięcej głosów uzyskał Richard Johnson – 147[8]. Dalsze miejsca zajęli Francis Granger(inne języki) (77 głosów), John Tyler (47 głosów) i William Smith (23 głosy)[8]. Ponieważ jednak do większości zabrakło jednego głosu, wyboru musiał dokonać Senat[9]. Johnson uzyskał tam 33 głosy, wobec 17 dla Grangera[8].
Martin Van Buren został zaprzysiężony 4 marca 1837[9].
Kandydat na prezydenta | Partia | Głosowanie powszechne | Kolegium Elektorów | |
---|---|---|---|---|
Głosy | Procent | |||
Martin Van Buren | Partia Demokratyczna | 764 176 | 50,8% | 178 |
William Henry Harrison | Partia Wigów | 550 816 | 36,6% | 73 |
Hugh White | Partia Wigów | 146 107 | 9,7% | 26 |
Daniel Webster | Partia Wigów | 41 201 | 2,7% | 14 |
Willie Person Mangum | Partia Wigów | b.d. | b.d. | 11 |
Łącznie | 286 |
Kandydat na wiceprezydenta | Partia | Kolegium Elektorów | Senat |
---|---|---|---|
Richard Johnson | Partia Demokratyczna | 147 | 33 |
Francis Granger(inne języki) | Partia Wigów | 77 | 17 |
John Tyler | Partia Wigów | 47 | – |
William Smith | Partia Demokratyczna | 23 | – |
Łącznie | 286 | 50 |
Przypisy
- ↑ a b c M. Jones: Historia USA. s. 174.
- ↑ a b c d e L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 189.
- ↑ A. Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. s. 163.
- ↑ M. Jones: Historia USA. s. 176.
- ↑ a b c d US President – National Vote. Our Campaign. [dostęp 2017-05-19]. (ang.).
- ↑ Election of 1836. CountingTheVotes. [dostęp 2017-05-19]. (ang.).
- ↑ Presidential Election of 1836. Biblioteka Kongresu. [dostęp 2017-05-19]. (ang.).
- ↑ a b c d e Electoral College Box – 1836. NARA. [dostęp 2017-05-19]. (ang.).
- ↑ a b L. Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. s. 190.
Bibliografia
- Maldwyn Jones: Historia USA. Gdynia: Latarnia, 2016. ISBN 978-83-65387-02-8. (pol.).
- Andrzej Bartnicki: Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11894-6. (pol.).
- Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Warszawa: Iskry, 1999. ISBN 83-207-1558-X. (pol.).
- p
- d
- e
Wybory według lat |
|
---|---|
Kandydaci | |
Zasady | |
Prawybory |
- Britannica: event/United-States-presidential-election-of-1836